Paastocht van 2014 breekt met traditie

De Paastocht van 2014 zorgt nog voor er een meter is gevaren voor een breuk met de traditie van de KNMC. Voor de eerste maal in de 107-jarige geschiedenis worden de mannelijke schippers door een vrouwelijke Toertochtleider aangestuurd.

Haar naam: Riet Nome. Niet de eerste vrouw die zich als TTL heeft aangemeld, dat is Ineke Hessing. Wél de eerste dame die dit seizoen daadwerkelijk met een konvooi op pad gaat. Het wordt een supertocht. Ook al omdat de TTLse in de voorbereiding van de tocht de nodige hindernissen en hindernisjes (oversteek IJsselmeer, diepgang sluis Hoogeveense Vaart) tijdig uit het routeboek blijkt te hebben geweerd.

In Zaandam worden de deelnemers aan de Paastocht behalve met een zelf gebakken appeltaart ook nog verrast met een goed gevulde Paastas. We treffen daar een leuk aangekleed en volledig draaiboek aan, een vlag van Almelo, een etagère met paaseitjes, twee plastic regenjassen en nog een hebbedingetje dat met varen te maken heeft. Jammer dat de ’Verkerken’ om gezondheidsredenen de tocht op het laatste moment hebben moeten afzeggen. Het openingsdiner in een restaurant op de sluis is een aparte ervaring en een ieder geniet naast het voortreffelijke diner van de hernieuwde kennismaking met de deelnemers. De uitbater heeft in overleg een speciaal menu samengesteld en hij heeft ook de kaart voorzien van de foto van de omslag van het vaarprogramma. De tekst die hij heeft toegevoegd mag er zijn: ’Wij varen allen anders op de onmetelijke oceaan van het leven, de rede dient ons tot kompas, maar de hartstochten zijn de winden’.

Over varen gesproken. Heel bijzonder is bij het uitvaren van de haven ’De Remming’ de ontmoeting met de cruiser ’Willem Alexander’, het moet wel goed gaan komen op weg naar Koningsdag in Almelo! In twee uur bereiken wij de haven van Smal Weesp waar wij bakboordwal aanleggen. Het gezegde ’het gras is altijd groener bij de ander’ gaat hier trouwens niet op. Na het aanleggen komen maaiers de wallekant doen en is het voor alle schepen boenen geblazen! Het middagprogramma in een lokaal café zorgt voor een totale verrassing. Via een Stichting in Utrecht heeft TTL Riet ex-inbreker Willem uitgenodigd die ons aan de hand van een PowerPointpresentatie meeneemt naar de wereld van deze inbreker in ruste. Het is goed ook eens te horen hoe een mens in de criminele wereld verzeild kan raken. Zijn jeugd is niet benijdenswaardig geweest en op een verkeerd pad raken is niet zo moeilijk met het voorbeeld van zijn pa bij de hand. Hij geeft nu al zes jaar (na in totaal zeven jaar ’gezeten’ te hebben) lezingen op scholen en nu dus ook aan ons. Of je het een inbreker gemakkelijk kan maken? Ja hoor! Hij geeft simpele voorbeelden: horizontale in plaats van verticale schuttingplanken die net als containers als opstap kunnen dienen; stapels post in de brievenbus; lang gesloten gordijnen en simpel bereikbare ladders passeren de revue. Maar ook het kwetsbare glas-in-lood in ramen en buitendeuren en sleutels onder de mat of de bloempot kunnen enorm helpen. Zo simpel dat het schaamrood door herkenning op sommige kaken verscheen. Hoe eenvoudig is het om via de boormethode niet afsluitbare raamhendels te openen! Kortom, een eyeopener die bij de toehoorders het nodige losmaakt. Wat een openbaring! Aan de hand van een videopresentatie en met enkele beveiligingsvoorstellen weet hij ons bewust te maken hoe wij onze have en goed het beste (beter!) kunnen beschermen. Teruglopend en ons afvragend of onze schepen er nog ongeschonden bij zouden liggen, besluiten we zijn aanbevelingen ter harte te nemen.

De volgende dag naar de jachthaven Lunenburg in Wijk bij Duurstede. Onderweg op het Amsterdam Rijnkanaal de Franse taal opgehaald door het ongewild meeluisteren naar vrouwenpraat op kanaal 77 van twee schippersvrouwen. Donderdag geen vaardag maar boodschappen en spic en spannen; er blijken nog steeds grasresten aan sommige rompen en dekken te kleven! Vrijdagmiddag volgen de bloempjes en de bijtjes. In het clubhuis is een beroeps imker uitgenodigd die ons meeneemt in deze wondere wereld. De vorming van volken rond een koningin, koningen bestaan niet in de insectenwereld, de rangorde, de taakverdeling in een korf, maar ook de taakwisselingen bij het ouder worden van de bijen, ongelofelijk. Het leermoment dat je een angel van een bij tegen de steekrichting in van je huid moet afstrijken en zeker er niet moet uittrekken, omdat dan de kans bestaat dat je het gif zakje kapot knijpt en het gif alsnog in je lichaam komt, wordt maar al te graag in onze grijze massa vastgelegd. Maar verrassender is het koopgedrag van de leden na het proeven van negen verschillende honingsoorten, waarbij per soort de genezende werking wordt aangegeven. Kennelijk zijn er meer verhulde kwaaltjes dan wij willen blootgeven. Riet heeft voor het diner die avond vervoer geregeld voor Wout, Maria en opstapper Jo, voor ons komen de poncho’s helaas goed van pas!

De tocht op vrijdag via de Nederrijn betekent alleen maar genieten, prachtige beelden strelen onze ogen tot de Grebbeberg aan ons verschijnt. In stilte leven wij mee met de slachtoffers die daar hun leven gegeven hebben. In Arnhem in de jachthaven Valkenburg volgt op zaterdagochtend weer een verrassing. Zo vlak voor Pasen komt onze TTL met een prachtig opgemaakt en ruim gevuld compleet Paasontbijt. We houden er zelfs een dienblad aan over!

Om drie uur melden wij ons in het restaurant. Voor een borrel? Ja en neen. Riet en haar Jan hebben een hoek van de voor ons gereserveerde kantine feestelijk versierd met vlaggen en ballonnen. De kleuren? Rood, wit en blauw en dit blijkt niet zomaar te zijn. Het spel ’Ik hou van Holland’ is goed voorbereid! Door het lot worden er twee teams met elk een captain gevormd, het oranje en het roodwitblauwe, en het spel kan beginnen. Vertwijfeld kijken de deelnemers na het zingen van hoe kan het anders ’Ik hou van Holland met je bossen en je hei’ elkaar aan als het spel wordt uitgelegd.

Hoe sterk ben je als panellid als je gedurende een ondervraging van maximaal twee minuten door partner Jan geen ’uh’, ’ja’ of ’nee’ mag zeggen? Al snel zijn de eerste punten verdiend en deze zijn nog te verhogen door het roepen van een zelf verzonnen yell! Zo verzint een team: ’We hebben een R, we hebben een I, we hebben een E, we hebben een T, we hebben een J en we hebben een E, Rietje, Rietje wij doen mee!’ Winnend, natuurlijk! Het stedenspel waarbij de captains de aan hen getoonde steden voor hun team moesten omschrijven leidt niet alleen tot hilariteit maar ook tot het roepen van het antwoord door, helaas, het andere team. Dat levert hen dan wel weer strafpunten op. Onze Duitse vrienden van de Bezemboot imponeren, ze weten meer van Nederland dan dat je zou verwachten, proficiat! Natuurlijk komen we wat hapjes en drankjes betreft niets te kort en de stemming en ook het enthousiasme stijgt met de minuut. Ook in de laatste twee spelronden (waarin op basis van kengetallen om beurten hoger of lager moet worden geschat en BN’ers moeten worden geraden) wordt fanatiek gespeeld, maar er wordt ook veel gelachen. Frustrerend is bijvoorbeeld als je bij de invoering van het vrouwenkiesrecht 1921 noemt terwijl het één jaar later moet zijn, of de Euromast op 190 meter schat terwijl dit 185 meter is. En ook het jennen door het winnende team ontbreekt niet. Inderdaad: ’Het is stil aan de overkant’. De dag wordt ’s avonds afgesloten met een heerlijke maaltijd in het centrum. We komen daar met twee taxi’s en één fiets. Jan heeft na zijn fietstocht wel trek voor twee!

Na op Eerste Paasdag van de ontvangen Paasmaaltijd te hebben genoten met de stroom mee naar Zutphen. Zeventien kilometer per uur met een brandstofverbruik van twaalf per uur. Ondanks de toegezegde medewerking en een telefoontje tijdens het varen blijken bij aankomst de toegezegde plaatsen kort daarvoor deels bezet te zijn. Even improviseren. Een echte ramp betreft het bericht van Wout dat hij hulp moet hebben. Waarschijnlijk is de gerepareerde heup van Maria weer uit de kom. Met hulp van verpleegster Mariszkà, twee hulpvaardige bewoners en de ambulancedienst verdwijnt de in slaap gebrachte Maria richting ziekenhuis. Bij toeval zit de in de directe omgeving wonende Eugene Moolenbeek bij de TTL aan boord. Hij biedt direct zijn hulp als transporteur aan. In de avond komt het bericht door dat Maria weer bij is en om eten en een tv had gevraagd, want zij wil voetbal zien! Op Tweede Paasdag meldt Maria zich zelfs weer aan boord of er niets gebeurd is en geeft aan de tocht te willen afmaken! Enkelen bezoeken die middag het museum en na afloop zijn er de bekende borreluurtjes.

Op dinsdag 22 april met een niet aflatende zon op naar de sluis van Eefde. Er zijn afspraken gemaakt met de sluismeester dat wij om kwart voor elf in één groep kunnen schutten. Dat loopt anders. Solo KNMC’ers liggen reeds te wachten en ook beroepsschippers laten van zich horen. Proppen en duwen, maar helaas de Pagani en de Blue Velvet blijven achter. Op naar de haven van Lochem waar havenmeester Jonny tweemaal heeft beloofd ons te zullen binnenloodsen in een leeggemaakte haven. Helaas heeft hij bij onze aankomst slechts ten dele uitvoering gegeven aan de gemaakte afspraken. Ook ligt het voormalige KNMC-schip ’De Oostvaarder’ daar al enkele weken en wil niet voor ons wijken. ’Het past, dus geen zorgen’, aldus Jonny. Het wordt passen en meten en vijf schepen weten kundig manoeuvrerend een plaats te verwerven. De Pagani kan daar met geen mogelijkheid meer bij. We hadden het kunnen weten, aan afspraken met Jonny die ook een rioolreinigingsbedrijf runt zit natuurlijk een luchtje. Dus KNMC-vrienden wees gewaarschuwd en mijd deze haven! Natuurlijk blijf je als groep bijeen en varen wij verder naar Almelo. Het positieve van deze ervaring is weer wel dat TTL Riet ons op de afscheidsavond met een ’KWM-diploma’ op naam van het schip verrast. KWM staat voor ’Kan Wél Manoeuvreren’!

Almelo, ons einddoel, bereiken wij nu twee dagen eerder met de Almelose vlag op de plaats van de Geus. We worden door Oeds Gesman op voortreffelijke wijze naar onze plaatsen verwezen. Omdat er voor Lochem voor de volgende dag een activiteit is gepland gaat Riet aan de gang terwijl de anderen elkaar opzoeken. De volgende ochtend komt ’het busje zo’ en ja hoor een 22 personenbus met een chauffeur, die alleen met ondertiteling te verstaan is rijdt ons naar de familie Marsman die een evenementenbedrijf leidt. Koffie met gebak, nog meer kilo’s dus, maar met het vooruitzicht aansluitend een puzzeltocht te zullen lopen is dit geen probleem. In ploegjes gaan wij, gewapend met de opdracht, op pad. Een mooie afwisselende route waarbij de nodige vragen moeten worden beantwoord. Bijzonder is het schatten van de omtrek van een behoorlijk dikke boom, je loopt niet de hele dag met een rolmaat in je zak. Jan Bos is zo slim het A4tje, waarvan hij de maat weet, als ’meetlint’ te gebruiken.

Terug voor de prijsuitreiking. Laten nu Cees Borsboom en Jan Nome winnen door als enigen het juiste antwoord op de opdracht ’Wat voor gaas staat er rond dit weiland’ te weten. Jan geeft wel spontaan toe dat hij een boer heeft aangesproken en het antwoord ’Schapengaas’ heeft gekregen. Als dank voor onze inspanningen zijn er niet alleen drankjes, maar moeten wij ook zelf pizza ’s vanuit een bolletje deeg voorbereiden tot een bak-klaar product. De begeleider zorgt voor de afronding in zijn mobiele oven. Donderdag nog even Almelo in, fijn dat onze TTL voor bijna elke stad een plattegrond heeft bijgevoegd. Die avond een afscheidsborrel op de Pagani, helaas tegelijk met de Openingsfeest-steigerborrel van Oeds. Hoewel er aansluitend nog een laatste diner is georganiseerd wordt de terugblik op de Pagani gevierd. Gastvrouw Rosi zorgt voor de hapjes en gastheer Herman voor de drank. De eerste spreker die namens de groep het woord vraagt is Jan Bos. Hij memoreert dat in de afgelopen 107 jaar ruim 4000 Toertochtleiders voor de KNMC in de weer zijn geweest. Dan mag je wel zeggen dat het op een mannenvak lijkt. Maar, zo weet Bos, Rietje heeft deze tocht bewezen dat ook vrouwen een dergelijke tocht kunnen organiseren. En hoe! Tot in de perfectie voorbereid en tot in de puntjes verzorgd. Rietje, zo noemt hij onze TTL, heeft geschiedenis geschreven! De schrijfster van dit verslag benoemt de positieve ervaringen van de vrouwelijke deelnemers van de tocht. En overhandigt de TTL een pakket bladen met heel veel bijzondere recepten. Dit om duidelijk te maken dat Riet het recept heeft gevonden om een Toertocht perfect te kunnen organiseren.

Zoals het hoort krijgt de TTL het laatste woord. Met een voor haar ongebruikelijke emotionele stem bedankt zij een ieder voor het in haar gestelde vertrouwen en geeft aan het met veel plezier te hebben gedaan. Natuurlijk worden alle andere ’medewerkers’ aan de tocht met een lekker flesje wijn bedankt, ook TTL-partner Jan krijgt een flesje, hoewel hij steeds weer heeft benadrukt dat zijn Rietje 99 procent van het werk heeft gedaan. Ook Maria vraagt even de aandacht. Zij is dankbaar voor alle medische en mentale hulp en heeft voor een ieder een klein cadeautje. De conclusie is duidelijk. Wij gaan volgend jaar allemaal graag weer als groep met Riet en haar Jan mee. Dit wél met de uitdrukkelijke wens dat Wout en Maria dan ook nog mee kunnen, evenals natuurlijk de ’Verkerken’, die naar wij hopen volledig hersteld zijn!

Annemieke Borsboom

Reacties zijn gesloten.